Onze kernwaarden als kompas

2023 kon zich losmaken van de voorgaande periode en vond zijn eigen elan. Wetenschap wint verder terrein als beleidskompas. Dat betekent wind in de zeilen voor de vernieuwde missie van het UZA. Die missie werd vertaald in een transparante meerjarenstrategie met een duidelijke beheersstructuur en dynamisch platform om de uitvoering op te volgen. Beleid maak je immers samen en een doel delen vraagt open communicatie.

Binnen die meerjarenstrategie staat werken aan een transmuraal verhaal centraal. Gezondheids- en beleidspartners uit de regio engageerden zich via een intentieverklaring in het verhaal van onderzoek en samenwerking binnen het Antwerp Health Harbour. Met meteen een eerste wapenfeit: de lancering van een project om via geïntegreerde data een aanpak van preventie en welzijn voor kinderen met obesitas te creëren.

Het UZA en UAntwerpen maakten hun beheersovereenkomst op, want via onderzoek en opleiding kanaliseren we de vele ideeën en betrokkenheid van het talent in de zorg richting antwoorden voor beleid en samenleving. Er is veel om voor te kiezen en blijven in de zorg.
Dat wordt ook duidelijk als we kijken naar de realisaties rond het zinvol inzetten van expertise in de huidige zorgpraktijk. Vele collega’s gingen inventief aan de slag met een taakdifferentiatie die alle zorgberoepen ten goede komt.

De mensen die kiezen voor zorg geven en zij die zorg vragen, verdienen ook de juiste context. Er werd hard getekend en gebouwd aan de campus van de toekomst, zowel op onze vertrouwde site in het groene Edegem, als virtueel en thuis. Onze experten kijken daarbij hoe ze kunnen bijdragen aan een klimaatvriendelijk ziekenhuis. Naast een fors zonnepanelenpark boven ons hoofd, werken we verder aan het verkleinen van afvalstromen en verbeeldingsrijke circulaire oplossingen.

Over deze opvallende pijlers binnen het meerjarenplan, vind je hieronder meer.
In 2023 kregen CEO Marc Peeters en medisch directeur Guy Hans ook opnieuw het vertrouwen van de bestuursorganen om de komende jaren deze meerjarenstrategie verder tot uitvoering te brengen. Wat hun ploeg en die van de hele directie nog allemaal gerealiseerd heeft, vind je doorheen dit ganse jaarverslag. Veel leesplezier.

2023 uitgelicht in Strategie 2030

Antwerp Health Harbour

De tandem UZA/UAntwerpen is de drijvende kracht achter een open samenwerking met de omgevende (gezondheids)actoren voor de uitbouw van een innovatief ecosysteem, de Antwerp Health Harbour, voor de brede grootstedelijke Antwerpse regio en aangrenzende zones.

Het UZA moet academische kwalitatief hoogstaande, patiëntvriendelijke gezondheidszorg bieden in de regio en daarbuiten. Een motor en aandrijver zijn van universitaire geneeskunde – inclusief opleiding en onderzoek – door middel van samenwerking met zoveel mogelijk partners. Het UZA moet zijn meerwaarde halen uit de netwerkoverschrijdende complexe en zeldzame pathologie. Andere pathologie blijft noodzakelijk voor de opleidingsdoeleinden, maar dient te gebeuren in samenspraak met onze Helix- en andere partnerziekenhuizen.

Onze kernwaarden als kompas

Ondertekening intentieverklaring Antwerp Health Harbour

Op 21/09/2023 ondertekenden Stad Antwerpen, Netwerk Ziekenhuis aan de Stroom, Ziekenhuisnetwerk Helix, Universiteit Antwerpen en Eerstelijnszone Antwerpen de intentieverklaring van Antwerp Health Harbour. Dit is een eerste stap naar de verdere uitbouw van een uniek ecosysteem in de sector van digitale gezondheid.

Naast digitale en circulaire innovatie is ook digitale gezondheidszorg een belangrijke innovatiecluster in Antwerpen. In de stad zijn er heel wat sterke partners die focussen op dit thema, zoals bijvoorbeeld het Instituut voor Tropische Geneeskunde, een uitgebreid ziekenhuisnetwerk, de Universiteit Antwerpen (met onder meer Vaccinopolis) en een groot netwerk van start-ups. Vijf partners (stad Antwerpen, Netwerk Ziekenhuis aan de Stroom, Universiteit Antwerpen, Ziekenhuisnetwerk Helix en Eerstelijnszone Antwerpen) hebben nu de handen in elkaar geslagen om dit bijzondere ecosysteem verder uit te bouwen met het ondertekenen van de intentieverklaring van Antwerp Health Harbour.

Antwerp Health Harbour | Jaarverslag 2023

Concreet project

In 2023 startte een expertengroep al een eerste pilootproject op dat big data voor een betere preventie in de gezondheidszorg wil inzetten.

Data voor een gezonder Antwerpen | magUZA

Lees meer
Strategie 2030 | UZA.be

Masterplan infrastructuur

Tegen 2029 willen we patiënten ontvangen op de Gezondheidscampus van de toekomst. In 2023 werkten we ons masterplan infrastructuur verder uit.

Tegen het einde van het werkjaar 2023 werd het definitieve masterplan opgesteld door een multidisciplinaire werkgroep, gebaseerd op herallocatie.
Het masterplan, inclusief organisatorische herallocatie, wordt momenteel actief ontwikkeld.
De hoofdlijnen van het masterplan zijn vastgesteld en de projectstructuur wordt opgezet.
Voor elk project binnen het masterplan wordt er een kernteam opgesteld, bestaande uit de betrokken medische dienst(en) en bijkomende faciliterende diensten.

Krachtlijnen van het masterplan

Een overzichtelijke campus
Zorg staat centraal in de vernieuwde campus. Diensten en afdelingen worden logisch geclusterd. Zo wordt de campus opnieuw overzichtelijk. Patiënten hoeven zich minder te verplaatsen en diensten kunnen nog vlotter samenwerken. Er komen twee nieuwe gebouwen: een voor alle kritische diensten (spoedgevallen, intensieve zorg, het operatiekwartier, daghospitalisatie) en een voor alle analytische diensten.
Een campus voor de toekomst
Het masterplan evolueert mee met de veranderingen in de zorg: meer dagopnames, meer multidisciplinaire consultaties, meer digitale thuisopvolging en een hechtere samenwerking tussen zorg en onderzoek. Met dat soort evoluties houdt het masterplan rekening. Tegelijk bouwt het ook voldoende flexibiliteit in, want het zorglandschap verandert continu.
Een gezonde campus
We kijken ver voorbij de bakstenen, naar hoe patiënten de omgeving beleven. Het nieuwe ontwerp geeft patiënten een sterker gevoel van warmte en comfort en zal meer licht binnentrekken. De groene ligging van ons ziekenhuis biedt mogelijkheden om de kracht van een ‘healing environment’ verder te benutten. Denk aan meer plekken voor rust, ontmoeting en groen. Ook voor medewerkers wordt de campus een gezonde, aangename plek om te werken.
Een campus in verbinding
In de zorg voor patiënten wordt het samenspel tussen het UZA en andere zorgactoren steeds belangrijker. Daarom zetten we in op meer verbinding. Zo onderzoeken we of ook eerstelijnspartners, zoals een huisartsenwachtpost, een plaats kunnen krijgen op de campus. We halen ook de band aan met onze buren, Universiteit Antwerpen. We trekken onderzoek en deels ook opleiding sterker binnen in het ziekenhuis. En we werken aan een krachtig mobiliteitsplan, dat de verbinding tussen het UZA en het stadscentrum versterkt.
Een duurzame campus
De vernieuwde campus wordt een duurzame campus. Zowel op het vlak van bouwmaterialen als energiegebruik kiezen we voor de duurzaamste oplossingen, die aansluiten bij de Green Deal Duurzame Zorg die we in 2023 mee ondertekenden. Dankzij de extra zonnepanelen op het Q-gebouw en parkeergebouw zijn we nu al zelfvoorzienend voor ongeveer een derde van ons elektriciteitsverbruik.

Een blik op de campus in 2029.

Lees meer
Ruimte voor groei en innovatie |magUZA

De nieuwe campus in 7 vragen en antwoorden |magUZA

UZA bereidt zich voor op toekomstig zorglandschap | Artsenkrant

Nieuwe zonnepanelen dragen bij aan een duurzame ziekenhuiscampus | Jaarverslag 2023

Gezondheidscampus van de toekomst | Jaarverslag 2023

Virtueel ziekenhuis

Het virtuele ziekenhuis voor slimme thuiszorg wordt verder uitgewerkt. Meer en meer UZA-patiënten staan ook thuis in verbinding met het ziekenhuis.
In het patiëntenportaal UZA@home kunnen patiënten nu bijvoorbeeld al hun afspraak raadplegen of hun medisch dossier inkijken. Op termijn komen er nog veel meer mogelijkheden bij. We willen patiënten alles aanreiken wat ze nodig hebben om hun behandeling actief mee in handen te nemen en hen zo dicht mogelijk bij huis de beste zorg aanbieden.

Thuis in verbinding

Het UZA biedt al een tiental jaar vormen van thuisopvolging aan (bijvoorbeeld op onze afdeling cardiologie), maar door COVID-19 kwam het vanop afstand monitoren van patiënten in een stroomversnelling. De voorbije jaren bouwden we de omkadering voor thuisopvolging stap voor stap verder uit. In het voorjaar van 2023 kreeg het thuisopvolgingsteam zo ook concreet vorm. Een medische zorgploeg, logistieke collega’s en het UZA@home support team vormen samen het thuisopvolgingsteam. Ze zijn continu in overleg: onderling, met de patiënt en met de behandelende (huis)arts.

Lees er meer over via ‘Thuisopvolgingsteam wordt gestructureerd uitgebouwd’ | Jaarverslag 2023

In de zomer en najaar van 2023 zijn we de werken gestart voor het UZA@home inloopcentrum. In dit centrum kunnen patiënten terecht met al hun vragen over hun digitale zorgtraject via het patiëntenportaal UZA@home.

Inloopcentrum UZA@home in opbouw | Jaarverslag 2023

Patiënten die meerdere dagen in ons ziekenhuis verblijven, kunnen hun maaltijden voortaan ook zelf digitaal samenstellen via UZA@home. Zo kiezen zij wat ze het liefste eten en gaan we als ziekenhuis ook duurzamer om met voeding. Daarnaast maakt een deel van de patiënten zo al een eerste keer kennis met UZA@home, en blijven ze er nadien ook verder gebruik van maken tijdens hun zorgtraject.

Opgenomen patiënten kiezen maaltijd via UZA@home app | Jaarverslag 2023

Meer samenwerking in de toekomst

In de toekomst wil het UZA nog meer digitale zorgpaden uitbouwen – onder andere voor bepaalde chemotherapie – en thuisopvolging breder aanbieden aan de eerste én tweede lijn. “Als universitair ziekenhuis hebben we hierin een belangrijke maatschappelijke rol. We willen onze kennis en faciliteiten aanbieden aan onze zorgpartners. Dit is nog maar een startpunt: we leren en sturen continu bij. Met de opening van het inloopcentrum nodigen we zorgpartners uit om mee te bouwen aan digitale, kwalitatieve zorg, over de grenzen van de gezondheidszorg heen”, blikt medisch directeur Guy Hans vooruit.

Zorgberoepen van de toekomst

De directie patiëntenzorg en de directie personeel bestuderen en inventariseren de mogelijkheden tot functiedifferentiatie in het kader van ondersteuning van zorgberoepen. Hierbij wordt er gekeken of en hoe bijvoorbeeld vroedkundigen op meer diensten kunnen worden ingezet. Daarnaast zal worden bekeken hoe bepaalde (verpleegkundige) handelingen kunnen worden toegestaan voor (niet-)zorgberoepen.

Prof. Eva Goossens en Kaat Siebens

Lees meer
De verpleegkundige van de toekomst | magUZA

Concreet project

Sinds het najaar van 2023 draaien zeven apotheekassistenten afwisselend mee op verpleegkundige afdelingen in het UZA. Ze zetten er onder meer de medicatie klaar die patiënten moeten krijgen. Zo winnen verpleegkundigen waardevolle tijd die ze aan de patiënt besteden.

Apotheekassistenten op de verpleegafdeling

Lees meer
Zuurstof voor de nacht- en de ochtendploeg | magUZA

Duurzaamheid

UZA en UAntwerpen streven naar duurzaamheid op vlak van gezondheid, medewerkers, materiaal, milieu en financiën. In 2023 liepen er verschillende projecten om onze werking en campus nog duurzamer te maken.

Duurzame werking

Ziekenhuizen hebben een aanzienlijk deel in de afvalproductie. Verschillende diensten zetten zich volop in om daar iets aan te doen. Een kijkje in het operatiekwartier, bij de technische dienst en in de keuken leert dat de toekomst er een stuk groener uitziet. Samen met UAntwerpen sloegen we de handen in elkaar voor reCURE: een project dat herbruikbare operatieschoren in het OK meer ingang moet doen vinden. Daarnaast onderzoeken we hoe we in de toekomst nog meer kunnen inzetten op aparte afvalstromen voor plastiek afval en zoeken we naar duurzame alternatieven voor geneesmiddelen die in het afvalwater terechtkomen.

Ook ons patiëntentransport willen we verduurzamen. In mei 2023 namen we een e-MUG in gebruik, de eerste in België. De wagen is een nieuwe stap in de vergroening van het ziekenhuis en in de modernisering van de spoeddienst.

Lees er meer over via

Op naar een groener UZA | Jaarverslag 2023
reCURE (UAntwerpen) onderzoekt animo voor herbruikbaar materiaal in het operatiekwartier | magUZA
UZA neemt nieuwe elektrische MUG in gebruik | Jaarverslag 2023

Naar een duurzame campus

Duurzaamheid is een van de krachtlijnen van onze vernieuwde campus, waar we patiënten tegen 2029 willen ontvangen. Zowel op het vlak van bouwmaterialen als energiegebruik kiezen we voor de duurzaamste oplossingen, zoals bijvoorbeeld de omschakeling naar LED-tubes. Met een masterplan energie en de hulp van drones brengen we de conditie van onze huidige gebouwen grondig in kaart. Met de installatie van bijkomende zonnepanelen op het Q-gebouw en het parkeergebouw eind 2023 verhoogden we fors onze eigen energieproductie.

Ruimte voor groei en innovatie | magUZA
UZA gebruikt drones om gebouwen te analyseren | Jaarverslag 2023
Zonnepanelenpark fors uitgebreid | Jaarverslag 2023

Duurzame voeding

Tot slot zit duurzaamheid ook in kleine dingen. Met de campagne ‘PLANT-aardig voor jezelf en het klimaat’ stimuleren we patiënten en medewerkers om te kiezen voor plantaardige voeding. Via de UZA@home app kunnen patiënten voortaan kiezen uit een ruimer aanbod aan plantaardige maaltijden. En ook voor bezoekers en medewerkers werd de keuze aan plantaardige maaltijden en snacks uitgebreid.

PlantAARDIG voor jezelf en het klimaat | magUZA

Samenwerkingsovereenkomst UZA & UAntwerpen

In 2023 werd de samenwerkingsovereenkomst gefinaliseerd.
Hierin werden afspraken vastgelegd rond opleidingen, onderzoek en valorisatie. De komende jaren brengen we de overeenkomst in de praktijk om de band met UAntwerpen, de faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen in het bijzonder, te versterken.

Onderwijs en opleiding

Het opleiden van artsen, verpleegkundigen en paramedici in samenwerking met alle actoren binnen de Antwerp Health Harbour is een tweede kerntaak waarop UZA/UAntwerpen zich samen toeleggen.

Doelstellingen:

Verzekeren van hoogkwalitatieve stage- en opleidingsmogelijkheden
Opzet van samenwerkingsprotocollen binnen de faculteit FGGW, met andere faculteiten van de UAntwerpen en andere onderwijsinstellingen (bijv. andere universiteiten, hogescholen, instituten)
Stimuleren van ondernemerschap doorheen de hele organisatie

Onderzoek en valorisatie

UZA/UAntwerpen richten zich als academische spelers op het uitvoeren van fundamenteel, translationeel en klinisch onderzoek. Hierbij wil men maximaal de resultaten vanuit wetenschappelijk onderzoek valoriseren binnen het innovatieve zorgecosysteem om zo de kwaliteit van zorg voor de patiënt continue te optimaliseren.

Doelstellingen:

Uitvoeren van fundamenteel, translationeel en klinisch onderzoek: maximaal inzetten op vertaling van wetenschappelijke resultaten naar klinische toepassingen.
Samenwerking op vlak van wetenschappelijk onderzoek (bv. facultaire leerstoelen rond specifieke wetenschappelijke thema’s).
Valoriseren van het onderzoek binnen het zorgecosysteem door samenwerking met de verschillende actoren maximaal te stimuleren. Enerzijds wordt onderzoek gedreven door thema’s relevant voor het zorgecosysteem. Anderzijds zullen de resultaten uit het onderzoek verder het zorgecosysteem transformeren

Concreet project

De Oorzaak

Welke geluiden horen we dagelijks, welke klinken het luidst en wat doen ze met onze gezondheid? Met ‘De Oorzaak’, het grootste burgeronderzoek naar omgevingsgeluiden in Vlaanderen, willen de UAntwerpen, het UZA en De Morgen hier een antwoord op bieden.

Lees meer

Leen je oren aan De Oorzaak: het grootste burgeronderzoek naar geluid in Vlaanderen | Jaarverslag 2023
Leen je oren aan De Oorzaak: het grootste burgeronderzoek naar geluid in Vlaanderen | magUZA